skip to Main Content

INTERNATIONAL WEEK FOR RESPECTING CHILDBIRTH

In de Internationale Week van Respect voor de Geboorte (IWRC International Week for Respecting Childbirth) wordt ieder jaar aandacht gevraagd voor ‘gentle birth’, de zachte geboorte. Jaarlijks worden in de derde week van mei acties gehouden, zowel op Nationaal als Europees niveau.

Filmvertoningen, flashmobs en presentaties zijn mogelijke middelen om aandacht te vragen, passend bij het thema van dat jaar. ENCA Nederland brengt het thema meestal via de sociale media onder de aandacht: facebook ENCA-Nederland

iwrc2018

Baringshoudingen & bewegen tijdens de bevalling verminderd ingrepen

Zoals ook in eerdere artikelen te lezen is krijgt het natuurlijk verloop van het geboorteproces de meeste ruimte als een zwangere vrouw wordt gekend in haar behoeften door de zorgverleners die haar omringen tijdens de bevalling. Hoe meer begrip en ruimte, hoe gunstiger het effect op haar proces. Het meest belangrijk is de verminderde noodzaak tot ingrepen. Met als gevolg meer kans op een gezonde baby en mama na geboorte; betere hechting tussen beide; een sneller herstel en een prettige geboorte-ervaring. Het is van levensbelang dat een barende vrouw wordt bijgestaan in fysieke en emotionele steun.

Als het geboorteteam de barende vrouw vrij laat bewegen en zelf haar houding laat bepalen, is dit een belangrijk voorbeeld van de vrouw bekrachtigen in het geboorteproces. Hier is dus een belangrijke rol voor de zorg weggelegd. Veel zwangere vrouwen weten niet welke vrijheid ze hebben op dit vlak. Als ze niet door haar zorgverleners wordt gestimuleerd om haar eigen lijf te volgen.

De grootste verantwoordelijkheid hier ligt bij de zwangere vrouw zelf. Als zij zich mentaal en fysiek voorbereid op de bevalling (en zich dus krachtig voelt) dan zijn er minder ingrepen nodig. De natuurlijke bevalling heeft dan meer kans en de vraag naar pijnbestrijding daalt. De vrouw kan haar lichaam voorbereiden op het geboorteproces door middel van bepaalde oefeningen, bewegingen en houdingen aan te nemen. Zodra zij dit tijdens de zwangerschap regelmatig oefent heeft dit een positief effect tijdens de bevalling. Het gevolg is dat zij zekerder in haar lichaam zit, fysiek krachtiger is en haar lichaam in balans is. Een gebalanceerd, en ontspannen vrouwenlichaam ontsluit makkelijker.

Naast dat o.a. verticale baringshoudingen de ontsluiting bevorderen, bestaat er ook de wetenschap dat bepaalde houdingen complicaties tijdens de bevalling kunnen verhelpen. En dus ingrijpen helpt voorkomen. In een aantal Scandinavische landen worden deze houdingen standaard ingezet door verloskundigen voordat kunstverlossingen worden overwogen. In ons land behoort deze kennis helaas nog niet tot de standaard en dus is het voor velen nog onbekend. Een bepaalde groep 1e en 2e lijns verloskundigen en doula’s zijn hierin getraind. Zwangere vrouwen kunnen zichzelf inlezen op spinningbabies.com.

Echte zorg, minder interventies – ENCA Nederland

Thuis bevalt met minder ingrepen

In ons artikel “Autonomie centraal in échte zorg” komt naar voren dat een vrouw die zich gesteund voelt, de regie houdt over haar bevalling. Er zijn dan geen interventies die de regie overnemen. Wat is daarbij de invloed van de plaats van bevalling?

Eerst een blik over de grens. Uit Engels onderzoek blijkt dat de plaats van bevalling invloed heeft op de regie houden én de kans op interventies.

Een thuisbevalling of bevalling met een verloskundige in een vrijstaand geboortecentrum blijkt de minste kans te geven op interventies tijdens de bevalling. De Engelse vrouwen in dit onderzoek kozen bewust voor een bevalling thuis of in een vrijstaand geboortecentrum en merkten dat ze meer opties hadden. Ze werden goed geïnformeerd, hadden persoonlijk contact en begeleiding. Dit schept de voorwaarden voor de barende vrouw om actief bij de besluitvorming betrokken te zijn. Vrouwen spraken over het gevoel zelf controle te hebben, zich veilig en ongestoord te voelen.

En natuurlijk daarbij ook de mogelijkheid om alsnog voor het ziekenhuis te kiezen als dat is wat goed voor ze voelt op het moment van baring.

In Nederland is er de DELIVER studie. Met de data van deze studie is het verschil in verloskundige ingrepen en uitkomsten voor de moeder voor geplande thuis versus poliklinische bevallingen bij laagrisico vrouwen onderzocht. De resultaten van het onderzoek laten zien dat vrouwen met een geplande thuisbevalling vaker spontaan bevielen. Ze hadden minder vaak een knip en actief leiden van het nageboorte tijdperk nodig. Een geplande thuisbevalling met verloskundige begeleiding voor laagrisico vrouwen is belangrijk als een tegengewicht voor de stijging in interventies.

De keizersnede en informed consent

In Nederland is het gelukkig zo, dat er meestal alleen tot een keizersnede wordt overgegaan als het nodig is. In andere landen in het ENCA netwerk komt het vaak voor dat er tot een keizersnede wordt overgegaan zonder echte geldige redenen. Gynaecologen vertellen dat de baby te klein of te groot is en daarom echt via een keizersnede geboren moet worden, en uiteindelijk komt er in veel situaties een gezonde baby met een normaal gewicht uit mama’s buik.

Het percentage keizersneden in ons land ligt rond de 17%. Dit is vergeleken met veel andere landen laag. De WHO gaat ervan uit dat een keizersnede alleen ingezet moet worden als het echt nodig is om baby en moeder te redden. Als het alleen ingezet zou worden voor deze situaties, zou het percentage niet boven de 15% uitkomen.

In Nederland is een keizersnede bedoeld als laatste redmiddel. Als het niet lukt om de baby op de natuurlijke manier vaginaal geboren te laten worden kan er overgegaan worden tot een keizersnede. Het is een interventie, maar één die in sommige situaties levensreddend kan zijn.

Opvallend is dat veel zwangeren liever geen keizersnede willen meemaken. Er is ook een percentage vrouwen zo bang voor de bevalling en pijn tijdens de baring, dat ze denken dat een keizersnede voor hen makkelijker zal zijn. Er wordt dan niet stil gestaan bij het feit dat het gaat om een grote buikoperatie met de nodige napijn en ongemak, een langer herstel en mogelijke problemen bij een volgende zwangerschap of geboorte. Of de mogelijke gezondheidsgevolgen voor het kind.

Goede voorlichting en informed consent zijn dan belangrijk om een keuze te maken. Áls keizersnede een keuze is. Echte zorg kan worden gegeven als er goed naar de vrouw geluisterd wordt!

Het domino-effect van interventies

Vast wel eens gehoord van dominostenen..?! Een leuk spelletje om alle steentjes precies zo neer te zetten, dat aan het einde met een klein duwtje de heleboel in beweging komt, en uiteindelijk er geen enkel steentje meer overeind staat. En het opzetten van al die steentjes, dat geeft minstens zo’n kick, als het neerkomen van de steentjes. Een en al pret te beleven. Bij een bevalling kennen we ook zoiets als een domino effect. Daar noemen we dat de ‘cascade van interventies’. Dit is vaak minder prettig voor de vrouw. Soms ook wel, omdat de interventies vrouwen tijdens een bevalling kunnen ondersteunen waar dat nodig is. Alleen is vaak niet bekend bij vrouwen – dat heeft onderzoek aangetoond – dat het doen van een ogenschijnlijk milde vorm van een interventie, een verhoogde kans oplevert voor het nodig hebben van een volgende interventie.

Zoek op internet en het is te vinden. ‘Vrouwen zijn bang voor de cascade van interventies’. Onderzocht is in ieder geval dat kostentechnisch we zien dat de ene interventie de kans verhoogt op een volgende.
In het artikel van Oudshoorn en Keijzer wordt het zo omschreven:
“Rechtvaardige interventies:
Handelingen, onderzoeken en technologie zijn prachtig, behalve wanneer ze je belemmeren. Van de opmerkelijke nieuwe technologische interventies bij ontsluiting en uitdrijving zijn we gaan begrijpen dat de ene technologische ingreep waarschijnlijk een volgende interventie noodzakelijk maakt. Dit creëert een ‘cascade’ van ingrepen die uitloopt op een kunstverlossing. We moeten ons steeds opnieuw afvragen: ‘is deze handeling gerechtvaardigd?’, ‘is dit echt nodig?’. ‘Zijn er alternatieven voorhanden voor touchers en kunstmatig breken van de vliezen?’ ‘Wat gebeurt er als we niets doen?.’

Het gaat allemaal om bewustzijn
Als het gaat om ‘Echte zorg. Minder interventies’, dan gaat in de eerste plaats erom dat je als vrouw bewust bent van de unieke situatie waarin je je bevindt. Jouw lichaam als vrouw is uniek, jij hebt je eigen unieke ervaring en wijsheid over jouw lichaam en geest. De zorgverlener is ook uniek, met de eigen ervaringen die hij of zij heeft. En er is de wijsheid van de medische wetenschap. Het gaat erom dat we gezamenlijk gaan voor maatwerk, individuele persoonlijke zorg. Dat kan alleen als we ons samen bewust zijn van alle beschikbare wijsheid die tot onze beschikking staat om tot dit maatwerk te komen. Iedere bevalling is immers uniek. En iedere bevalling heeft grote impact op alle gezinsleden die erbij betrokken zijn.

Autonomie centraal in échte zorg

Als een vrouw belemmerd wordt tijdens de bevalling om te doen wat haar lichaam aangeeft, ontstaat er trauma. Omdat het onnatuurlijk is om de natuurlijke behoeftes te onderdrukken. Een bevalling vraagt zorg die ruimte geeft aan de kracht en wijsheid van een vrouwenlichaam.

Echte zorg, minder interventie.

Onnodige medische handelingen tijdens een bevalling, veroorzaken onnodige stress bij moeder en kind. Een bevalling heeft échte zorg nodig, geen verstorende interventies.

Als een barende vrouw zich niet gesteund, gezien en gehoord voelt ontstaat er emotionele pijn. Pijn die vermeden kan worden als de zorg is afgestemd op de behoeftes van de vrouw.

Dit vraag échte zorg. Zodat een vrouw gesteund wordt om te doen wat ze zélf kan en de regie houdt over de bevalling. Geen interventies die de regie overnemen.

Autonomie betekent dat je je vrij voelt om keuzes te maken die bij jouw behoeftes passen. Je bent baas over je eigen zwangere lichaam.

Met medische richtlijnen en protocollen, hoe goed bedoelt ook, kan een zwangere vrouw het gevoel krijgen dat ze de autonomie kwijtraakt. Er wordt haar van buitenaf opgelegd wat ze moet doen in plaats dat ze van binnenuit voelt wat voor haar en haar kind goed is.

Échte zorg bevordert natuurlijke geboorte

Het onderwerp van de International week for Respecting Childbirth van dit jaar is ‘Echte Zorg, Minder Interventies’. Uit recent onderzoek* is gebleken dat écht contact met zorgverleners, en de tweerichting communicatie die hieraan ten grondslag ligt, een van de belangrijkste grondbeginselen blijkt te zijn van het hebben van een prettige geboorte-ervaring.

Hoe er met de barende vrouw om wordt gegaan maakt het verschil. Als de vrouw zich ‘echt gezien en gehoord voelt’ kan zij zich gedragen voelen. Dit ondersteunt het zelfvertrouwen, de vrouw voelt zich gesteund en veilig: het allerbelangrijkste element in geboorte. Want zodra dit element aanwezig is kan de barende vrouw zich het makkelijkst ontspannen en dus ontsluiten. Met als gevolg dat minder interventies nodig kunnen zijn tijdens de bevalling.

Dit échte contact houdt, naast verbale communicatie, volgens ons in dat er verbinding wordt gemaakt zonder woorden. Een verbinding vanuit intentie en luisterend naar lichaamstaal en emoties.

Een vrouw vraagt na haar spannende bevalling aan haar verloskundige: ‘Hoe wist je dat het goed zou komen?’, ‘Omdat ik je ken’ antwoordde de verloskundige. ‘In alle contactmomenten tijdens je zwangerschap heb ik een beeld gekregen van jouw ‘normaal’. Bron: Milli Hill-Postive Birth Book.

Een goede verbinding tussen zwangere en geboortezorg hulpverlener maakt een optimale verbinding tussen mama en (ongeboren) baby mogelijk. Deze verbinding bevordert de hechting tussen moeder en kind. Echte zorg, zorgt voor echte verbinding.

* Bron: Onderzoek naar traumatische bevallingservaringen, mei 2017, Dr. Claire Stramrood en Drs. Martine Hollander

ENCA staat voor behoud van keuzevrijheid in de geboortezorg

ENCA is een netwerk met leden door heel Europa. Tijdens de IWRC vinden verschillende acties plaats via o.a. social media, onderzoeken en filmavonden. De komende dagen lees je hier artikelen geschreven door leden van ons Nederlandse ENCA netwerk.

Back To Top